رصد مراغه قريب پانزده سال طول كشيد و نتيجهء آن را خواجه نصير الدّين در كتابى به اسم زيج ايلخانى در سال 553 يعنى در ايام ابقا خان منتشر شاخت . چنان‌كه اشاره شد منجمينى كه در كار رصد مراغه با خواجه نصير الدّين كمك مىكردند عبارتند از : علّامه قطب الدّين شيرازى ، مؤيّد الدّين عرضى دمشقى ، محى الدّين مغربى ، فخر الدّين مراغى ، فخر الدّين اخلاطى ، نجم الدّين دبيران كاتبى قزوينى . بناى رصدخانهء مراغه قريب 20000 دينار خرج برداشت و بعد از ابقا به‌تدريج متروك ماند و امروز جز خرابه‌اى از آن چيزى ديگر به‌جا نيست . « 1 » ابتكارات خواجه نصير الدّين يكى از ابتكارات خواجه نصير الدّين طوسى كه در واقع نقد جدّى به نظام بطليموسى است پيشنهاد فلك تدوير كوچك در تداوير افلاك سيارات است ، بنا به هيئت بطليموسى هريك از سيارات داراى يك فلك تدوير است كه سياره در آن واقع شده و آنها در فلك حامل قرار گرفته‌اند ، امّا نوساناتى در سيّاره مشاهده گرديد كه فلك تدوير نتوانست آنها را توجيه كند . تا اينكه خواجه نصير الدّين طوسى در ابتكارى نو يك فلك تدوير ديگر كوچكتر از تدوير در نظر گرفت به گونه‌اى كه قطر آن مساوى با شعاع تدوير بزرگتر باشد ، اين ابتكار به‌عنوان « جفت طوسى » شناخته و معروف گرديد . ژرژ صليبا دانشمند غربى معاصر سخنانى قابل توجه و تحقيقى شايسته در اين‌باره نموده مىنويسد : گسترش تحقيقات تاريخ‌نگارى علوم اسلامى در

--> ( 1 ) . تاريخ مفصل ايران ، عباس اقبال ، ج 1 ، ص 189 و بعد ، چاپ چهارم ، مؤسسه انتشارات امير كبير ، 2536 .